Przejdź do głównej treści Przejdź do wyszukiwarki
Miejsko-Gminny Ośrodek Kultury w Uniejowie

Kampania społeczna „Twoje słowa. Moja godność”

Utworzono dnia 31.08.2022

Uniejowski Uniwersytet Trzeciego Wieku przystąpił do sieci przeciwdziałania dziadurzeniu w ramach kampanii społecznej „Twoje słowa. Moja godność”. W pełni zgadzamy się z treścią deklaracji, którą w imieniu Uniewesytety Trzeciego Wieku podpisała Pani Urszula Urbaniak.

„W przekonaniu, iż używany wobec osób starszych dyskryminujący język – dziadurzenie (gerontomowa) - przyczynia się do obniżenia ich samooceny, sprzyja rezygnacji ze społecznej aktywności i pozbawia osoby starsze podmiotowości; uznając godność jako jedno z podstawowych praw człowieka i przeciwstawiając się dyskryminacji w jakiejkolwiek formie; przystępujemy do kampanii TWOJE SŁOWA. MOJA GODNOŚĆ, której celem jest przeciwdziałanie używaniu dziadurzenia wobec osób starszych.

Deklarujemy wsparcie dla podejmowanych w naszej społeczności lokalnej wszelkich działań edukacyjnych, informacyjnych i aktywizujących, które służyć będą realizacji tego celu”.

Czym jest dziadurzenie (gerontomowa) i jakie są jego konsekwencje u osób starszych?

Młodsze pokolenia często traktują osoby starsze (na ogół już nieaktywne zawodowo) odmiennie niż swoich rówieśników. Powodem są rozpowszechnione w społeczeństwie stereotypy dotyczące starzenia się i osób starszych – przekonanie o niższej sprawności poznawczej osób starszych, ich życiowej nieporadności

i zależności od innych. Jednym z przejawów takiego traktowania jest dziadurzenie (gerontomowa) czyli protekcjonalny i dyskryminujący język używany przez młodsze pokolenia w kontaktach z osobami starszymi. Dziadurzenie przypomina mowę, jaką dorośli posługują się w kontaktach z małymi dziećmi. Badania naukowe oraz codzienne obserwacje wskazują, że dziadurzenie jest zjawiskiem powszechnym i spotyka osoby starsze zarówno w relacjach rodzinnych jak i instytucjonalnych (urzędy, szpitale, domy opieki itp.).

Charakterystyczne cechy dziadurzenia / protekcjonalnej mowy to m.in. stosowanie uproszczonego słownictwa, skracanie wypowiedzi, częste używanie formy „my” zamiast „ja” i „ty” (np. „pójdziemy”, „zrobimy” zamiast „pójdę/pójdziesz”, „zrobię/zrobisz”), poufały sposób traktowania osoby starszej (mówienie po imieniu bez uzyskania zgody rozmówcy – zamiast „pan/pani”), nadużywanie zdrobnień („zjemy obiadek”, „pójdziemy na spacerek”), przerywanie wypowiedzi osoby starszej i kończenie jej wypowiedzi za nią, częstsze niż w kontaktach „dorosły-dorosły” zadawanie pytań zamkniętych, sugerujących odpowiedź (np. „Nie jesteśmy chyba zmęczeni, prawda?”).

Dziadurzenie narusza jedno z podstawowych praw człowieka, jakim jest prawo do godności.

U ludzi starszych, którzy spotykają się na co dzień z dziadurzeniem można zaobserwować obniżoną samoocenę, podwyższony poziom stresu, poczucie mniejszej kontroli nad własnym życiem, gorsze funkcjonowanie poznawcze, a w konsekwencji wycofywanie się z aktywnego życia społecznego.

Dziadurzenie to polski odpowiednik angielskiego słowa elderspeak. Autorką jest Weronika Sztorc, która zwyciężyła w konkursie organizowanym przez Biuro RPO w 2020 roku. Komisja konkursowa nagrodziła również Kamila Dziwisza i Michała Nowaka za słowo „gerontomowa”.

  • dziadurzenie - do stosowania w mowie potocznej
  • gerontomowa - do stosowania w języku naukowym, publicystycznym

Projekt „Język wobec starości, szacunek w praktyce” realizuje Stowarzyszenie „Forum 4 Czerwca” z dotacji Programu Aktywni Obywatele – Fundusz Krajowy finansowanego przez Islandię, Liechtenstein i Norwegię w ramach Funduszy EOG. W Uniejowie partnerem jest Uniejowski Uniwersytet Trzeciego Wieku w Uniejowie i Towarzystwo Przyjaciół Uniejowa.

Projekt ma charakter pilotażowy i jest pierwszym w Polsce podejmującym problem  używania wobec osób starszych dyskryminującego języka dziadurzenia.

Celem projektu jest przeciwdziałanie używaniu wobec osób starszych dyskryminującego języka jakim jest dziadurzenie (gerontomowa).

Działania adresowane są do osób w wieku 60+ i osób pracujących z osobami starszymi w warunkach  instytucjonalnych (DPS, DDP, POZ) i relacjach formalnych (urzędy i instytucje kulturalne).

Projekt realizowany od stycznia 2021 do października 2022, na terenie województwa łódzkiego w siedmiu gminach: Drzewicy, Inowłodzu, Łasku, Łowiczu, Opocznie, Uniejowie i Żarnowie.

Więcej informacji o dziadurzeniu i projekcie znajduje się na www.dziadurzenie.org   i FB: Dziadurzenie

 

Informacja dla osób głuchych i słabosłyszących

              

Most The Most

Zegar

Kalendarium

Lista wydarzeń w miesiącu Wrzesień 2022 Brak wydarzeń w tym miesiącu.

Imieniny

Licznik odwiedzin:

W tym tygodniu: 16

W poprzednim tygodniu: 32

W tym miesiącu: 178

W poprzednim miesiącu: 239

Wszystkich: 6927